AN BUWITRE- Franz Kafka

Artwork by Craig Houghton

An osipon na ini tinawan ko ni dakitaramon gikan sa Ingles kaining bersyon na makukua sa The Complete Stories of Franz Kafka Edited by Nahum N. Glatzer asin pinublikar kan Vintage Publications kan 1999. An Ingles na bersyon tinawan nin buhay gikan sa orihinal na Aleman ninda Tania buda James Stern.

May sarong buwitre na nagpuon ng kakanon an sakuyang mga bitis. Naraot na kan matatarom kaining tuka an sakuyang sul’ot na sapatos asin medyas na pigkuday-kuday na kaini. Ngonyan an bitis ko naman an pigtitira kaini. Uru-utro kaining pigkakan an laman sa sakuyang bitis, daing kapagalan na naglalayog paitok sa sakuya dangan pagtugpa, mapuon na naman sa saiyang pag-atake. Kan may sarong lalaki an nag-agi asin nahiling ako. Pigriparo niya an kamugtakan ko, dangan aban-aban naghapot na kun tano ta nagpapasakit ako sa buwitre. “Dai ko kayang lumaban,” an sabi ko. “Kan nag-abot ini asin nagpuon na ako atakihon, pigtunlag ko ini, pigtil’ok pa ngani, alagad an makukusog an mga hayop na ini. Asin kan mapuon na kuta kaining kakanon an sakuyang pandok, naisip ko na itangro na ngona an sakuyang bitis. Kaya uyan, garo na man nanggad mauubos na.

“Kalokohan na pigtutugotan mo an sadiri mong magsakit sa arog kaining luhay-luhay na pagtios!” sambit kan lalaki. “Saro sanang tama kaiyan nin badil asin matitigbak na iyang mga hayop na iyan.” “Talaga?” Hapot ko. “Asin gigibohon mo an pagbadil?” “Ikakaogma ko an pagtabang,” sabi kan lalaki. “Alagad kaipuhan ko munang magduman sa harong asin kuahon an badil. Makakahalat ka pa daw minsan kabangang oras?” Tibaad, an sabi ko mantang pigpipirit kong tumindog minsan labi-labi na an kulog. Dangan may pagtugot kong tinaram: “Gibohon mo man giraray tabi an pagtabang.” “Maray. Dai na akong magparahaloy, mabalik ako tulos sa madaling panahon,” paaram kan lalaki.

Sa pag-orolay mi palan na ini, toninong kaming pigdangog kan buwitre. Pighihiling na palan kami kaning duwa nin matarom. Asin ngonyan naglaog sa loba ko, na nasabotan kaming duwang tao sa samuyang orolay kan paslong hayop; kaya naglayog ini paitaas, buminuwelo dangan buminwelta na arog kan garod na initsa asin tinuka kaini an sakuyang nguso, asin duman siya nagpuon na kakanon an sakuyang pandok. Alagad igwang kaginhawan akong namati, kan garo nagpuon nang malamos an buwitre sa nagbubulos kong dugo na nagdadalihig sa gabos na kairuruman, nilalantupan an gabos na pampang.

san buenaventura, retrato ni kristian cordero

Gikan sa Sarong Libro nin Buhay sa Monasteryo
ni Rainier Maria Rilke


Ika, Kagurangnan, na nabubuhay sa ibong na harong—

Kun may panahon, na sa laog kan halawig na banggi,
ika sakuyang pinupurisaw kan sakuyang sunod-sunod na pagpamati—
ini ta: Bihira kong madangog na ika naghahangos.
Aram ko na nagsosolo-solo ka sa laog kan kwartong iyan.
Kun ika mapaha, mayong makua asin madara saimo
nin sarong baso nin tubig.
Naghahalat akong nagdadangog, parati. Ika, magpamati!
Yaon sana ako digdi.

Asin siring kaini, an pader sa satuyang pag-ultanan
manipison. Alagad ano ta dai ini kayang rumpagon
kan hibi nin siisay man satong duwa? Madalion ining
marurumpag,

dai ngani ini matanog.


I,6

********
pinupunan ko ngonyan an sraong bagong proyekto, mga dakitaramon kan mga rawitdawit kan Aleman na parasurat na si Rilke. Sarong panibagong kabtang ini sa buhay ko bilang nagmamawot na magin sarong parasurat sa Bikol.

dakitaramon

Shi Tao, political prisoner ngonyan sa Tsina.




Hunyo
ni Shi Tao


An bilog kong buhay

dai na malihis sagkod “Hunyo”
Hunyo, kan an sakuyang puso nagadan
kan an sakuyang rawitdawit nautsan
kan an namomoot sako
nagadan sa madugong salog nin pagkamoot

Hunyo, an nagtutuya-tuyang saldang sinusulo an sakong kublit
pigpapahiling an tunay na lawog kan sakuyang lugad.
Hunyo, kan an sira naglangoy paluwas sa dagat na kakolor kan dugo
pasiring sa ibang lugar tanganing magtago
Hunyo, kan an kinaban nagbago, kan an salog uminuntok
natipon an mga surat na dai kayang darahon pasiring
sa mga gadan.

Bikol translation by Kristian S. Cordero

dakitaramon

uya an sarong dakitaramon ki rilke.

IKA NA DAI NAG-ABOT
Rainer Maria Rilke


Ika na dai nag-abot
sa sakuyang takyag, Padaba, ika na mayo
na puon pa sa puon.
Dai ko ngani aram an mga kansyon
na makakapaogma saimo. Puminundo na ako
sa paghanap saimo sa rulukdong mga alon kan
nagbuburubalyong panahon. An gabos na mahiwas
na mga imahe mo sa sakuya—an harayo, mati-mati na kapalibutan,
mga syudad, mga tore, asin mga tulay, an dai honahon
na pagliko sa mga pasilyo
asin an mga mabanhing daga na minsan
nagsusup’ay nin buhay kan mga diyos
gabos nabubuhay sa sakuya tanganing ipasabot
na ika, dai mapapasakuya sa gabos na panahon.

Ika, Padaba, an gabos na
mga hardin na sakuyang nahiling,
asin minawot. Bukas na bintana
sa sarong harong sa probinsya—asin ika na madali na kuta na
na magluwas, naghuhurop-hurop, na ako sabaton.
Mga kalye na sakuyang nanumpungan
na kan naglakaw sa sainda bigla na sana ining nawara.
Asin minsan, ika na sa tindahan, an mga salming
naglibog kan saimong pagkayaon asin nakapapurisaw
asin nahiling ko an sakuyang sadiri. Siisay an nakakaaram?
tibaad an parehong gamgam na nadangog ta an aniningal
kasuudma, magkasuhayan, sa kinabanggihan...

para ki Rose.

Kristian Sendon Cordero

dakitaramon

Prayer
Franz Arcellana (1939)

Close all open things, Lord.
Open all closed things.

All those who have long received, let them give.
All those who have long given, let them receive.
All those too long apart, let them come together.
All those too long together, sunder them.

Let the wise be fools for once, Lord.
And let the fools speak their minds.
Affirm the long-denied, Lord.
Fulfill the unfulfilled.

PAMIBI
Franz Arcellana (1939)

Saraha an gabos na nakabukas, Kagurangnan.
Buksi an gabos na nakasaradong bagay.

Si gabos na haloy nang nag-aako, tugutan mong mag-tao.
Si gabos na haloy nang nag-tatao, tugutan mong mag-ako.
Si gabos na haloy nang suhayan, tugutan mong magkasaro giraray.
Si gabos na haloy nang magkaibahan, sinda pagsuhayon mo.

Tugutan na an mga madunong,
magin mga bua dawa minsan, Kagurangnan.
Asin an mga bua, papagtaramon
kun ano an yaon sa saindang pag-isip.
Tugutan an haloy nang dai pigtutugatan.
Himuha an dai nahahaman.

Binikol ni Kristian S. Cordero

-saro ini sa mga paborito kong rawitdawit. dakul pa ining mga tinitipon kong pigbabalyong tataramon sa bikol. lugod mag-lawig pa.

ERIC GAMALINDA IN A BIKOL LANGUAGE

An Ebanghelyo kan Dai
Eric Gamalinda's 'The Gospel of No'

Dai kami bukas.
Kulang na an arak.
An barumbadong iyan, an Caravaggio
dai na pwedeng akoon digdi.
Bako akong si Mateo.
Sala an tawong nakua mo.
Kun mga signos asin ngangalasan, dai ako mauyon.
Pitong tinapay asin sira—iyo sana yan an igwa kami;
papuli’ a na an mga tawo.
Dai ka pwedeng magkua nin tinapay nin aki
asin ibahog iyan sa mga ido.
Mas marahay na duman kana sana sa Decapolo;
Nadangog ko sainda na nagpapalayas ka
nin demonyo pasiring sa mga orig.
Gusto kong ipagirumdom saimo na dai uyon sa ley
an pag-bulong sa aldaw nin Sabado;
daraha an mga kahelangan mo sa ibang lugar.
Humali ka asin ibiklad mo an helang kan iba.
Anong tawo an maisip na minasunod saiya an alon?
Kalag sana an nakakalakaw sa tubig.
Dai mo sabihon an tataramon;
mayong maoomayan sa sakong mga surugoon.
Pwede mo man daguson na buhayon an gadan.
Dai nagtutubod asin marigsok
Sagkod nuarian ako makiiba sa saimo?
Tandai na mayong ibang nakakaaram kaini.
Rumayo ka sa sako.
Dai ako magagadan para sa saimo.
Dai pa nag-abot an oras ko.

Binikol ni Kristian Cordero